Heç şübhəsiz Markes günümüzün ədəbiyyatında ən çox bəyənilən və sevilən yazıçılarından biridir. Mahir Qarayevin qələmi ilə desək, "Daimiməchul Sabahın adından hökm vermək səlahiyyətini daimicavabdeh Zamanın öz ixtiyarına buraxıb Bu günün bəlli bir faktını xatırladası olsaq, etiraf etməliyik ki, əsərləri XX əsrin ikinci yarısından etibarən pərvəriş tapmış sənətkarlar içərisində Latın Amerikasının Qabriel Qarsia Markes səviyyəsində hərtərəfli maraq doğuran ikinci bir yazıçısı yoxdur.".
Birinci dünya müharibəsi artıq 9 il bitəndən sonra Markes dünyaya gəlmişdi. 1927-ci ildə 6 mart tarixində, bizdən xeyli uzaqda, okeanın o tayında, başqa materikdə - Cənubi Amerikada, Kolumbiya adlanan ölkədə. Yaşadığı ölkədə adının daha qısa və şirinləşdirilmiş versiyaları olan Gabo və ya Gabito adı ilə tanınırdı. Amma mən şəkillərdə gördüyüm o cüssəli adamın Gabo çağılmasının tərəfdarı olmazdım.
Mən Markesi onun ölümündən bir neçə gün əvvəl yazdığı məktubla tanımışam. Təsiredici məktubdur.
"If God, for a second, forgot what I have become and granted me a little bit more of life, I would use it to the best of my ability.
I wouldn’t, possibly, say everything that is in my mind, but I would be more thoughtful l of all I say.
I would give merit to things not for what they are worth, but for what they mean to express.
I would sleep little, I would dream more, because I know that for every minute that we close our eyes, we waste 60 seconds of light.
I would walk while others stop; I would awake while others sleep.
If God would give me a little bit more of life, I would dress in a simple manner, I would place myself in front of the sun, leaving not only my body, but my soul naked at its mercy.
To all men, I would say how mistaken they are when they think that they stop falling in love when they grow old, without knowing that they grow old when they stop falling in love.
I would give wings to children, but I would leave it to them to learn how to fly by themselves.
To old people I would say that death doesn’t arrive when they grow old, but with forgetfulness.
I have learned so much with you all, I have learned that everybody wants to live on top of the mountain, without knowing that true happiness is obtained in the journey taken & the form used to reach the top of the hill.
I have learned that when a newborn baby holds, with its little hand, his father’s finger, it has trapped him for the rest of his life.
I have learned that a man has the right and obligation to look down at another man, only when that man needs help to get up from the ground.
Say always what you feel, not what you think. If I knew that today is the last time that that I am going to see you asleep, I would hug you with all my strength and I would pray to the Lord to let me be the guardian angel of your soul.
If I knew that these are the last moments to see you, I would say “I love you.”
There is always tomorrow, and life gives us another opportunity to do things right, but in case I am wrong, and today is all that is left to me, I would love to tell you how much I love you & that I will never forget you.
Tomorrow is never guaranteed to anyone, young or old. Today could be the last time to see your loved ones, which is why you mustn’t wait; do it today, in case tomorrow never arrives. I am sure you will be sorry you wasted the opportunity today to give a smile, a hug, a kiss, and that you were too busy to grant them their last wish.
Keep your loved ones near you; tell them in their ears and to their faces how much you need them and love them. Love them and treat them well; take your time to tell them “I am sorry,” “forgive me, “please,” “thank you,” and all those loving words you know.
Nobody will know you for your secret thought. Ask the Lord for wisdom and strength to express them.
Show your friends and loved ones how important they are to you.
Send this letter to those you love. If you don’t do it today…tomorrow will be like yesterday, and if you never do it, it doesn’t matter either, the moment to do it is now.
For you, with much love,
Your Friend,
Gabriel Garcia Marquez"
"Polkovnikə məktub yoxdur" adlanan povestini o dövrdə baş verən məlum hadisələrlə bağlı olaraq vətəni tərk edib getdiyi başqa ölkələrin birinin paytaxtında olarkən - Parisdə qələmə alır. Yazıçı bu əsərini yazdıqdan sonra (1956-cı ildə) 11 dəfə redaktə edir. Ən nəhayət 1957-ci ildə bitirir.
Lakin 1961-cı ildə dərc edilir.
Əsərin filmi də var. Mütləq yenə də birinci kitabı oxuyun. Xəyalınızda yaradacağınız obrazlar çox daha maraqlı cizgilərə sahib olacaq, nəinki filmdə sizə təqdim olunanlar. Bu əsəri zamanında bir o qədər yazçıya şöhrət gətirməsə də Markes "Yüz ilin tənhalığı" romanını insanlar bu əsəri oxusunlar deyə yazdığını söyləmişdir.
Povestdəki hadisələr Kolumbiyanın balaca bir şəhərciyində baş verir. Əsərin baş qəhrəmanı 1000 günlük müharibənin veteranı, 55 il əvvə ona söz verilən təqaüdün artıq verilməsini gözləyən 75 yaşlı polkovnikdir. Polkovnik və həyat yoldaşı siyasi represiyaların ucbatından öz oğulları Aqustin öldürüləndən sonra yoxsulluq içərisində yaşamaqda davam edirlər. Əsər isə polkovnikin şəhərdə ölən birinin - orkestrdə şeypur ifaçısının dəfn mərasiminə getməsi ilə başlanır.
Polkovnikin zamanın gətirdikləri ilə bağlı olaraq hakimiyyətin ədalətsizliklərini qəbul edə bilməməsini başa düşməmək çətin deyil. Amma hər nə olsa da evliliklərinin 40-ci ilindən sonra onların münasibətlərinin əsərin sonunda polkovnikə heç yaraşdırmadığım tərzdə bitməsini istəməzdim.
Әlbәttә, böyük һadisәdir, – polkovnik cavab verdi.
– Neçә ildәn bәri birinci adamdır ki, öz әcәli ilә ölüb.
Neylәmәk olar, bәşәriyyәt inkişaf naminә qurbanlar vermәlidir.
– Senzura işә başlayandan bәri qәzetlәr ancaq Avropadan
yazırlar,– deyә gileylәndi. – Kaş avropalılar bura gәlәydi, biz dә
köçәydik Avropaya. Onda һәr kәs öz ölkәsindә nәlәr olduğunu
bilәrdi.
-Bu gün hökmən məktub gəlməli idi.
-Bircə ölüm hökmən gəlir polkovnik.
-Kasıblığın ən pis cəhəti odur ki, adamı yalan danışmağa məcbur eləyir.
-Mən başı açıq gəzirəm ki, heç kimin qarşısında şlyapa çıxarmayım.
No comments:
Post a Comment