Kazuo Ishiguro - "Never Let Me Go"

Oxuduğum ən qeyri-adi romanlardan biri idi.

Romanda 3 əsas obraz var : Keti, Rut və Tomi. Hadisələr elə bu əsas obrazlardan biri olan Ketinin adından danışılır. Bu uşaqların bir ailəsi yoxdur və əslində onlar cəmiyyətdəki bəzi insanların (Klonlaşdırma üçün seçilmiş insanlar da küçələrdəki evsiz-eşiksiz insanlardır) klonlarıdır.

Bu üç uşaq, o cümlədən digər klonlar da Heylşem adlı (bir növ yetimxana) yerdə tərbiyəçilər tərəfindən böyüdülürlər. Onlara daima özlərinə yaxşı baxmalı olduqları öyrədilir və incəsənətə yönəldilirlər. Bu uşaqlar heç vaxt valideyn ola bilməzlər və vaxt gələndə ya himayəçi olurlar, ya da orqanlarının transplantasiyasına başlanılır. Himayəçi olmaq da bir növ tibb bacısı olmaq kimidir. Yəni birbaşa olaraq orqanlarının transplantasiyasını reallaşdıran digər klonların onlar ölənə kimi qayğılarına qalır və bu proseslə bağlı müəyyən sənədləşdirmə işlərini həyata keçirirlər. Və bu klonlar iki, ən yaxşı halda üç orqan transplantasiyası əməliyyatı keçirdikdən sonra ölürlər. 

Əsər hər nə qədər distopiya janrında olsa da (yəni hər nə qədər mən romandakı hadisələrin real olmadığını özümə dəfələrlə desəm də) təsir altına düşməmək mümkünsüz idi. Çünki onlar klon olsalar da insandırlar. Ola bilsin Allahın iradəsiylə yaradılmayıblar amma onların duyğuları, hisləri var və ən dəhşətlisi onlar gələcəklərinin olmadığını, çox yaxın zamanda öləcəklərini bilirlər. Bir insan olaraq ömrümüzün biz də sona çatacağını bilirik amma bunun nə zaman sonlanacağını və heç olmasa orqanlarımızın mütləq transplantasiyasından sonra baş verməyəcəyinə əminik. Seçim azadlıqlarına sahibik, öz həyatımızı istədiyimiz kimi qura bilərik. Onların cəmiyyətdə hansısa mövqe tutması belə mümkünsüzləşdirilib çünki onlar bunun üçün hansısa təhsil də görmürlər. Onlar yaradan elm adamları da(insan deməyə dilim gəlmir) onların duyğularının olduğunu ümumiyyətlə nəzərə almayıblar. Əslində əsərdə bununla bağlı məqamlara çox fərqli bir tərzdə toxunulur. Belə ki, onların incəsənətə, rəsmə yönəldilməsi əslində səbəbsiz deyildi.

Romanın sonu insanda dərin boşluq yaradır və kitabın son cümlələri belə idi : “Xəyallarım bundan irəli getmədi-getməyə qoymadım. Gözümdən yaş axmağa başladısa da, hönkürmədim, özümü itirmədim. Sadəcə bir qədər gözlədim, sonra maşına qayıtdım və getməli olduğum yerə sürdüm.”

Kitabı oxumağa qərar versəniz bir az səbrli olun, ilk 100 səhifədən sonra artıq hadisələri başa düşməyə başlamaq olur çünki romanın əvvəllində hadisələr ardıcıl cərəyan etmir. Distopiya olsa da həyata dair çox təsiredici fikirlər aşılayan bu romanı mürləq oxumağınızı tövsiyyə edirəm.

Sevgiylə qalın.