Sabahattin Ali : "Youssouf le taciturne"

Səbahəddin Əlinin 1937-ci ildə çap olunan "Kuyucaklı Yusuf" adlı əsəri  Azərbaycan dilinə 1985-ci ildə tərcümə olunub.Və elə mənim oxuduğum kitab da həmin ilin avqust ayında( 02.08.1985) alınıb.Nə təsadüf ki,mənə də bu əsəri avqust ayında oxumaq qismət oldu :) Əsərdəki hadisələr 1900-cu illərdə baş verir.Kitabın elə ilk cümləsində 1903-cü il qeyd olunur.

     Kitabda uşaqlığımdan bəri mənə maraqlı olan rakı adlı içkinin açıqlamasına rast gəldim.Yəqinki hamınız heç olmasa bir dəfə də olsa Yeşilçam filmlərindən birinə baxmısınız.Orda üzərinə su əlavə edilən bu içki ayran kimi olurdu )))))))))). Bu tək məndə yox məncə hamıda maraq oyadıb.Rakı - cirə ilə qarışdırılmış üzüm arağıdır. Buyurun içkinin ayranlaşmasının səbəbini izləyin :)    

   
    Qədriyyə - dərviş təriqəti haqda da qeydə rast gələ bilərsiz.Bu təriqət 12-ci əsrin əvvəllərində kökü Əli İbn Əbu Talib tərəfindən qoyulan,sünni məzhəbini mənimsəmiş olan bir təriqətdir.

     Aşağıdakı odlu silah Şakirin Əlini öldürdüyü zaman istifadə etdiyi "Smit-Vesson" silahıdır.

                                  

      İkinci hissədə rast gələcəyiniz - " Azadlıq elan olunandan sonra" ifadəsilə başlanan cümlədə yazıçının 1908-ci ildə baş verən Gənc türkləri inqilabını nəzərdə tutduğu qeyd olunur.Burdan ətraflı məlumat ala bilərsiz.

Səlahəddin bəyin oxuduğu "Sərvəti-fünun" jurnalı 19-cu əsrin sonu 20-ci əsrin əvvələrində o dövrün görkəmli yazıçılarının əməkdaşlıq etdiyi iri ədəbi-bədii jurnal idi.Bu jurnal eyni adlı ədəbi cərəyanın orqanı idi.Burdan ətraflı oxuya bilərsiz.

Kitabdan seçdiklərim : 

Ümumiyyətlə öz dərdinə səssiz-səmirsiz dözən adamı nəzərdən keçirmək,ağlayan,sızıldayan adama baxmaqdan daha ağırdır.Çünki göz yaşları ilə örtülməyən donuq gözlərdə necə bir atəşin yandığından xəbər tutmursan və bu halda nə etməyin lazım olduğunu bilməyibözünü itirirsən.

 ....bəzən hislərimiz iradə və ağıldan üstün olur,xəyallarımız bizi tovlayıb aldadır...                                                                                                                                                                    Dünyada hər şeyin çarəsi tapılır.                                                                                                                                                 ...həyatdan çox şey gözləmə!Əgər həyata,müitə uyğunlaşsan,dünyada hər cür bədbəxtlikdən az zərərlə yaxanı qurtararsan.

     Əslinə baxsan bizim bu dünya haqqında heç düşünməyə dəyməz.

     Nifrət etdiyi və özündən zəif saydığı adamların qarşısında təslim olmaq nə qədər də alçaldıcı idi.

Kitabın Türkiyədə çap olunan arxa üz qabığındakı yazı : 

     "Kuyucaklı Yusuf Türk edebiyatının belki de en romantik kahramanıdır. Hayatın ve insanların zalimliği karşısında naif duruşu ile bir yandan trajik bir sona ilerlerken, bir yandan da yaşadığı lirik aşk hikâyesinin kahramanı olarak edebiyat tarihinde yerini almıştır."

     Nazim Himət bu kitabı çox bəyəndiyini hər zaman qeyd etmişdir.Hətta oxuduğum kitabın əvvəlindəki bu yazı da bunu təsdiqləyir : "Nazim Hikmətin dediyi kimi "Quyucaqlı Yusuf" türk ədəbiyyatının epik janr tarixində yeni mərhələ açmış psixoloji romandır."

Bu əsərə hətta film də çəkilib.1985-ci ildə Feyzi Tuna tərəfindən çəkilən filmin baş rollarını Talat Bulut,Dərya Arbaş,Ahmet Mekin və Fərda Fərdağ canlandırıblar.Filmi burdan izləyə bilərsiz :)

P.S. Kitab sanki tamamlanmayıb.Yarımçıq təsüratı bağışlayır.Deyilənlərə görə yazıçı kitabı 3 cild olaraq yazacaqdı.Bəlkə də onun ölməsi ya da daha düzgün öldürülməsi buna maneə oldu.