Nazan Bekiroğlu - "Nar Ağacı" ( Sen öyle çağırmasan ben böyle gelmezdim )

     İki uşaq anası olan Nazan Bekiroğlu 1953-cü ildə Trabzonda dünyaya gəlib. Hal-hazırda "Zaman" qəzetinin mədəniyyət-incəsənət səhifəsində yazılar yazır. 2006-cı ildə "Cam Irmağı, Taş Gemi" adlı hekayəsiylə Türk Yazıçılar Birliyinin hekayə mükafatı ilə təltif olunub. Sonuncu kitabı "Mimoza sürgünü" (2013) adlanır. "Nar ağacı" kitabı isə 2012-ci ildə yayımlanıb. 




    Kitabı oxumağa başlayanlar üçün deyim ki,  Təbrizdən Batuma, 1917-ci ildə isə Batumdan Trabzona gəlib, səyahət niyyətilə İstanbulu ziyarət edib amma yazıçının nənəsiylə evlənən babası həqiqətən var. Yazıçının təxəyüllünə əsaslanan müəyyən məqamlar olsa da tarixi faktların araşdırılıb düzgün və sıxıcı olmadan hekayəyə daxil edilməsi gözəl idi. Əsərin adını Taht-ı Süleyman olaraq düşünsə də yazıçının dediyinə görə bu ad heç bəyənilmədi və çox fikirləşməsinə baxmayaraq sadə və iddiasiz, eyni zamanda güclü bir ağac adı seçdi, yəni  "Nar Ağacı"  qoydu. Yazıçının əsərin adına Taht-ı Süleyman qoymaq  istəməsini əsərini oxuyanda biləcəksiz.

    "Sabah" qəzetinə veridiyi müsahibəsindən :  ( Sonuncu cümləsinə diqqət edin, bəlkə siz də mənim kimi  yalnızlığı bu qədər sevdirən bir cümlə oxumamış ola bilərsiz.) 

- Hep Trabzon'da yaşamışsınız. Hiç ayrılmayı düşünmediniz mi?

- İstanbul'da yaşamayı düşündüğüm sıralarda bunu gerçekleştiremedim. Gerçekleştirebileceğim sıralarda da artık İstanbul'da yaşamayı istemiyordum. Aslında benim için mekânın pek anlamı kalmadı. Trabzon'da da bir tür münzevi hayatı yaşıyorum. Sokaklarda bir yabancı gibi dolaşmak hoşuma gidiyor. 

- Bunu biraz açar mısınız?

- Yani şu: Kalabalıklar arasında tadından yenmez bir yalnızlığım var benim ve bu harika.



     Kitabı həddindən artıq bəyəndim. Yazıçıyla bərabər heç olmadığım zamanlarda heç görmədiyim yerlərdə oldum. Hətta nəinki Təbrizi, Trabzonu , Bakını qədim Gəncəni belə onunla səyahət etdim. Hadisələrin bir qismi Azərbaycan da cərəyan etdiyindən yazıçının bizim haqqımızda hər şeyi çox geniş şəkildə araşdırdığının şahidi oldum. Nazan Bekiroğlu 1912-ci ildə çıxan  Yeni Füyuzat qəzetindən tutmuş Bakının neft milyonçularını, Nizaminin xəmsəsini, Ü.Hacıbəylini, onun "Leyli və Məcnun" unu , "Əsli və Kərəm"ini, Bakıdakı İsmayilliyə binasını, Qarabağ şikəstəsini və mənim bura qeyd etmədiyim çox şeyi bilir. Əsər sözlə ifadə edə bilməyəcəyim qədər gözəl idi. Həm bədii həm də tarixi baxımdan çox zəngindi.


Kitabın arxa üzündə qeyd olunanlar romanl çox gözəl izah edir : 


    Trabzon-Tebriz-Tiflis-Batum-Bakü-İstanbul hattında geçən muhteşem bir roman. Balkan savaşı yıllarında başlayıp  Birinci Dünya savaşına uzanan bir öykü... Trabzonda ve Tebrizde doğub bir-birilerine doğru yol alan iki hayat; önce delice akan sonra durgunlaşan iki ırmak... Aslında çok ırmak... Tebrizin meşhur halı tüccarının deli fişek oğlu Settarhan ve Trabzonlu inci tanesi Zehra...

   İki büyük savaşın savurup yeniden şekillendirdiyi hayatlar, muhacirlik, tehcir, mücadele, kader... Farklı inançların aktığı ortak zemin, 3 ülke, 3 sevda...


Kitabdan seçdiklərimin bəziləri :


  Ve gidenler gidince geride kalanların paylaşacak bir şeyi kalmamış olmalı ki, yazışmanın devamı gelmemişti.

... ben kalbiyle yaşayanlar zümresindenim.

Yalnızdım ve insanları seviyordum ama yine de yalnızlığımı daha çok seviyordum.

Benimse bu zamansızlıkta bile zamanım azdı.

Zamanın aynasının boylu boyunca kırıldığını ve o andan geriye ölümsüz bir suret kaldığını anladım.

Zaman çok şeye gebeydi ve bu doğumdan her kesin beklediyi farklı bir şeydi.

Aşk bahane. Her kes kendini seviyor,bu cilvede kendi güzelliğinden emin olmak istiyorduve tıpkı şu ayna gibi bu güzelliği yansıtacak, parlatacak bir ayna arıyordu.